Jeunesse, retraites et choix gérontocratiques en France

Betekent “la retraite” pensioenleeftijd of pensioenuitkering in het Frans?

In het Frans dekt één woord twee Engelse begrippen. La retraite is zowel de levensfase na je werk als de maandelijkse pensioenuitkering die je ontvangt. Dus “partir à la retraite” betekent met pensioen gaan, en “toucher sa retraite” betekent je pensioen innen. Wanneer de spreker zegt dat Frankrijk niet alles moet uitgeven “pour payer les retraites”, bedoelt ze de pensioenuitkeringen. Les retraités zijn de gepensioneerden. Één woord, twee betekenissen — de context maakt duidelijk welke.

In de clip: « ça suppose de ne pas consacrer toutes nos ressources pour payer les retraites » — “dat houdt in dat we niet al onze middelen besteden aan het betalen van pensioenen.” Hier is les retraites = de pensioenuitkeringen, niet de levensfase. “Retraite” komt van “se retirer” — zich terugtrekken. Die oudere betekenis zit er nog steeds in: une retraite kan een rustige terugtrekking of toevlucht zijn, en militair betekent “battre en retraite” achteruitgaan. Het woord lijkt dus op het Engelse “retreat” — en is verwant — maar de sociale betekenis (pensioen, pensioenuitkering) is degene die je in het alledaagse Franse nieuws hoort. De sleutelzinnen om te leren: “partir à la retraite” of “prendre sa retraite” (met pensioen gaan), “être à la retraite” (gepensioneerd zijn), “toucher sa retraite” (zijn pensioen innen). Een gepensioneerde is “un retraité / une retraitée.” Het hele pensioensysteem is “le système de retraite” — een constant onderwerp in het Franse nieuws en de politiek.